วันพฤหัสบดีที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2558

ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับ 5 ส.

ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับ 5 ส.
5  คืออะไร ?
5 ส  คือ  การดูแลรักษาความเป็นระเบียบเรียบร้อยของสถานที่ทำงาน  หรือสถานที่พักอาศัย(ที่บ้าน) ซึ่งการปฏิบัติตามกิจกรรม 5 ส นั้น เป็นการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้ปฏิบัติโดยตรง การปฏิบัติตาม กิจกรรม 5 ส นั้น เป็นสิ่งที่ต้องใช้การเคลื่อนไหวและแรงงาน ผู้ใดที่ปฏิบัติตามกิจกรรม 5 ส. จะมีสุขภาพร่างกายแข็งแรงปราศจากโรคภัย
5  จึงเป็นสิ่งที่มุ่งเน้นในเรื่องการดูแลรักษาความสะอาด  การจัดการความเป็นอยู่ในสถานที่ทำงานหรือที่พักอาศัย  กิจกรรม 5  ประกอบด้วย สะสาง , สะดวก,สะอาด ,สุขลักษณะ,สร้างนิสัย ซึ่งนำไปสู่การทำงานอย่างมีประสิทธิภาพและการดำเนินชีวิตที่มีความสุขมากยิ่งขึ้น
นอกจากนั้น ส. ยังเป็นการดูแลรักษาความเป็นระเบียบเรียบร้อยของสถานที่ทำงานหรือสถานประกอบการ เป็นกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และการเพิ่มผลผลิตโดยตรง หลักการของ ส.  จึงเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาทรัพยากรบุคคล  โดยมุ่งการพัฒนาคนในองค์กรให้หันกลับมาพัฒนาตนเองก่อนเป็นอันดับแรก คือ ฝึกให้รู้จักระเบียบให้กับตนเอง” แทนที่จะให้คนอื่นมาควบคุมบังคับ คนที่มีอุปนิสัยแบบ ส. จึงสามารถควบคุมตัวเองได้ และเมื่อควบคุมบังคับตังเองหรือจัดระบบระเบียบให้กับตนเองได้แล้ว การจัดระบบระเบียบให้กับการทำงานก็จะเกิดขึ้นตามมา ซึ่งแน่นอนว่าย่อมส่งผลต่อเป้าหมายในการทำงานหรือผลผลิตที่เพิ่มขึ้น

ความหมาย 5 ส

  แปลมาจากคำย่อ  "5  S" ซึ่งเป็นอักษรตัวแรกของคำในภาษาญี่ปุ่น  5  คำ  คือ
สะสาง Seiri (เซริ) (ทำให้เป็นระเบียบ) คือ การแยกระหว่างของที่จำเป็นต้องใช้กับของ ที่ไม่จำเป็นต้องใช้ขจัดของที่ไม่จำเป็นต้องใช้ทิ้งไป
สะดวก Seiton (เซตง) = สะดวก (วางของในที่ที่ควรอยู่) คือ การจัดวางของที่จำเป็นต้องใช้ ให้เป็นระเบียบสามารถหยิบใช้งานได้ทันที
สะอาด Seiso (เซโซ) = สะอาด (ทำความสะอาด) คือการปัดกวาดเช็ดถูสถานที่ สิ่งของ หรือที่พัก ให้สะอาดอยู่เสมอ
สุขลักษณะ Seiketsu (เซเคทซึ) = สุขลักษณะ (รักษาความสะอาด) คือ การรักษา และปฏิบัติ 3ส ได้แก่ สะสาง สะดวก และสะอาด ถูกต้องตาม อนามัย
สร้างนิสัย Shitsuke (ซึทซึเคะ) = สร้างนิสัย (ฝึกให้เป็นนิสัย) คือ การรักษาและปฏิบัติ 5 ส หรือสิ่งที่ กำหนดไว้แล้วอย่างถูกต้องจนติดเป็นนิสัย

ประโยชน์ของการทำกิจกรรม 5 ส

ประโยชน์ของการทำกิจกรรม 5 ส ในภาพรวม
สามารถแยกพิจารณา ได้ 2 ส่วน ดังนี้
ประโยชน์ของเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงาน
1. สามารถทำงานได้อย่างสะดวกรวดเร็วยิ่งขึ้น
2. บรรยากาศการทำงานและสถานที่ทำงานดีขึ้น
3. มีสภาพจิตใจแจ่มใส อารมณ์ดี และขวัญกำลังใจดี
4. มีความปลอดภัยในการทำงาน
5. มีส่วนร่วมในการปรับปรุงงานและสถานที่ทำงาน
6. เพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน
7. สามารถเรียนรู้และพัฒนาตนเอง
8. มีสถานที่ทำงานที่เป็นระเบียบเรียบร้อย

กิจกรรม 5 ส. ในที่พักอาศัย

กิจกรรม ส. ในที่พักอาศัย
1.            ห้องนอน
เป็นห้องที่สำคัญห้องหนึ่งในบ้าน เนื่องจากเป็นสถานที่นอนหลับพักผ่อน เพื่อให้ร่างกายเสริมสร้างส่วนที่สึกหรอ ดังนั้น ห้องนอน เครื่องนอนที่สะอาดย่อมส่งผลต่อสุขภาพของผู้นอนโดยตรง ดังนั้นการรักษาความสะอาดห้องนอน จึงควรกระทำอย่างสม่ำเสมอ เพื่อมิให้กลายเป็นแหล่งเพาะเชื้อโรค โดยสามารถนำกิจกรรม ส. มาใช้ดังนี้
การสะสางเครื่องนอนมาทำความสะอาด โดย
-                   นำปลอกหมอนผ้าปูที่นอนปลอกหมอนข้างผ้าห่ม และผ้าคลุมเตียงไปซัก
-                   ปลดผ้าม่านในห้องนอนออกมาซักทำความสะอาด หากซักไม่ได้ ให้นำไปตากแดดจัด
-                   นำหมอนออกไปตบและตากแดดจัด
-                   เก็บผ้าเช็ดเท้าทุกผืนไปซักให้สะอาด
-                   ทำความสะอาดมู่ลี่ด้วยผ้าชุบน้ำ โดยรูดปิดม่านก่อน จากนั้นใช้ผ้าชุบน้ำถูตั้งแต่ด้านบนลงมาด้านล่าง
-                   คลุมฟูกนอนด้วยผ้าคลุมเตียงผืนใหม่ เพื่อป้องกันไรฝุ่นในขณะที่ปัดกวาดเช็ดถูห้องนอน
-                   เตรียมน้ำอุ่นผ้าขนหนูผ้าไมโครไฟเบอร์ไม้ขนไก่ไม้ปัดหยากไย่ไม้กวาดม็อบถูพื้นเครื่องดูดฝุ่น และอุปกรณ์ทำความสะอาดอื่น ๆ ให้พร้อมลุย
-                   กวาดหยากไย่
-                   ปัดฝุ่นโดยไล่ตั้งแต่ชั้นบนลงมาชั้นล่าง อย่าลืมหลังตู้ต่าง ๆ ด้วยนะคะ
-                   ปัด กวาด เช็ด ถู ฝุ่นหยากไย่ให้หมดจด
-                   ถอดผ้าคลุมเตียงออกไปซัก แล้วเปลี่ยนผ้าผืนใหม่อีกครั้ง
-                   ขนเสื้อผ้าออกจากตู้เสื้อผ้า รวมทั้งของในลิ้นชัก และชั้นวางของ ออกมาวางบนเตียง
-                   ใช้ผ้าชุบน้ำทำความสะอาดตู้เสื้อผ้าหลังตู้ ลิ้นชัก และชั้นวางของ จากด้านในถึงด้านนอก
-                   เช็ดทำความสะอาดของตกแต่งห้องนอน เช่น กรอบรูปโคมไฟ,โต๊ะทำงานชั้นวางหนังสือ,หนังสือ,​ นาฬิกา รวมไปถึงลูกบิดประตูและสวิตช์ไฟด้วยผ้าชุบน้ำ
-                   จัดเรียงของเข้าที่เดิม
-                   รวบรวมเอกสารที่วางเรียงรายเข้าแฟ้ม แยกหนังสือและแมกกาซีนเข้าชั้นหนังสือ
-                   จัดเสื้อผ้าเข้าตู้ หรือจะถือโอกาสคัดแยกเสื้อผ้าเหลือใช้ไว้บริจาคและขายต่อก็ได้
-                   หาที่เก็บเสื้อผ้านอกฤดูให้เรียบร้อย โดยอาจจะเก็บลงกล่องสอดไว้ใต้เตียงก็ได้
-                   รื้อชั้นวางทีวี ที่เก็บซีดี และดีวีดี ออกมาทำความสะอาด
-                   ทำความสะอาดชั้นวางทีวีและทีวี พร้อมจัดเก็บซีดีและดีวีดีเข้าที่เดิม

กิจกรรม 5 ส. ในที่ทำงาน

กิจกรรม ส. ในที่ทำงาน
หลังจากกล่าวถึงกิจกรรม ส. ในที่พักอาศัย ซึ่งได้ยกตัวอย่าง ห้องนอน ห้องครัว ห้องน้ำ ซึ่งล้วนแต่ส่งผลต่อสุขภาพอนามัยของผู้พักอาศัยแล้ว ในที่นี้จะกล่าวถึงกิจกรรม ส. ในที่ทำงาน ซึ่งเป็นอีกสถานที่หนึ่ง ที่เราต้องใช้ชีวิต คลุกคลีอยู่ตลอดทั้งวัน และหากที่ทำงานไม่สะอาด มีโอกาสสัมผัสกับกับเชื้อโรค รวมถึงได้รับอันตรายจากอุบัติเหตุได้เช่นกัน